„Zamek Grodziec” — komentarz autorski

Bartosz Kokosiński
Komentarz autorski, 2024

Do wystawy „Układ sił” · Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów – Stawisko, Podkowa Leśna

Zamek Grodziec, z cyklu Obrazy pożerające rzeczywistość
Olej na płótnie, przedmioty gotowe · 129 × 188 × 39 cm · 2022–2024

Zamek Grodziec odwiedziliśmy z Barbarą w 2021 roku. Przed wejściem do zamku przywitały nas wielkie drewniane rzeźby o charakterze ludowym, przywołujące wyobrażenia słowiańskich bogów. Wewnątrz okazałej budowli dekoracje stanowiły kurzołapy, obrazy oraz meble o mało wyszukanym designie co mocno kontrastowało z charakterem murów.

Wrażenie nieprzystawalności dekoracji do budynku zamku Grodziec spotęgowały odwiedziny czeskiego zamku Frýdlant pękającego od nadmiaru oryginalnych mebli, naczyń, sztuki i innych elementów wnętrza nagromadzonych przez wieki, jak i odwiedziny zamku w Dreźnie z bogactwem sztuki z epoki.

Zgrzyt, którego doświadczyliśmy podczas tej wizyty wymownie obrazuje historyczne konsekwencje dla regionu.

Postanowiłem przywołać wspomnienie podróży w swoim obiekcie złożonym z zamalowanego obrazu olejnego z widokiem zamku Grodziec, elementów ludowych oraz dekoracji kojarzących się z zobaczonymi tamże.

Przedmioty te są bliskie wnętrzom polskiego mieszkania, co podkreśla dziwność sytuacji, cepelii w murach zamku. Zresztą obiekty kupowałem głównie na pchlim targu Olimpia gdzie właśnie trafiają przede wszystkim z naszych mieszkań i naszych śmietników.

Willa Iwaszkiewiczów jest pełna oryginalnych obiektów sztuki Witkacego, Jeana Cocteau Janiny Konarskiej, Leonor Fini i wielu innych z podobnym uczuciem gęstości, duszności i oryginalności jak w Zamku Frýdlant. Postanowiłem spotkać we wnętrzu domu Iwaszkiewiczów obraz zbudowany z dekoracji z Olimpii ze zindywidualizowaną sztuką, trofeami, designem z epoki jakby współczesny wystrój z Grodźca zagościł w zamku Frýdlant.

Fragment rozmowy z Martą Szulc

Marta Szulc: Trochę zaskoczyłeś mnie opisem „Zamek Grodziec”, jak zobaczyłam tę pracę to pomyślałam o dusznej atmosferze Stawiska i nadmiarze wszystkiego, przedmiotów, ludzkich historii, traum, taką mumifikację emocji. (No i adoptowany syn Iwaszkiewiczów, Wiesio Kępiński uczył się malarstwa i jego pejzaż z zamkiem wisi w „Umieralni „.)

Bartosz Kokosiński: O, nie znałem tej historii Wiesia Kępińskiego ale dobrze się łączy z moim pejzażem. Co do atmosfery w Stawisku też czuję tę duszność i nadmiar wszystkiego. Z tych powodów zaproponowałem obiekt na tę wystawę, a powyżej opisałem powody powstania obrazu.